انباشته شدن برف در این دره و تبدیل شدن آن به یخچال و سپس حرکت آب در کف دره سبب حفر تونل در زیر برف‌ها شده که تونلی زیبا و سحرآمیز است.

تونل برفی اشترانکوه یکی از زیباترین مناظر طبیعی است که هر بیننده‌ای را شگفت‌زده می‌کند.

به گزارش دیده‌بان حیات‌وحش ایران، این اثر زیبا و منحصر به فرد طبیعی در ۱۸ کیلومتری جنوب ازنا و جنوب شرقی اشترانکوه و در ارتفاع ۲۵۰۰ متری از سطح دریا در دامنه شمالی قله ۳۷۵۰ متری کول ازنادر قرار دارد.

این تونل در دره ای به همین نام که ۳ کیلومتر با روستای کمندان واقع در بخش مرکزی شهرستان ازنای استان لرستان فاصله دارد، واقع شده است. این مکان به دلیل وضعیت توپوگرافی خاص که از سه طرف به دیواره‌های بلند محصور شده، محل ریزش و تجمع برف در ماه‌های سرد سال است.

انباشته شدن برف در این دره و تبدیل شدن آن به یخچال و سپس حرکت آب در کف دره سبب حفر تونل در زیر برف‌ها شده که تونلی زیبا و سحرآمیز است.
از ویژگی‌های این تونل می‌توان به متغیر بودن طول این تونل که گاهی تا چند صد متر است، اشاره کرد.

حداکثر طول این تونل در ماه‌های اردیبهشت و خرداد و حداقل آن در ماه‌های شهریور و مهر ثبت شده است.

پهنا یا عرض این تونل در برخی نقاط به ۱۰ متر و ارتفاع آن به ۴/۵ متر هم می‌رسد.

شکل تونل از شکل دره پیروی می‌کند که شیب زیادی دارد، بنابراین داخل تونل، هوای سرد در اثر مجاورت با یخ و برف بعد از سرد شدن و به علت چگالی زیاد، نشست پیدا کرده و از دهانه پایین تونل نسیمی خنک و دائمی در جریان است به نحوی که گاه اختلاف دمای داخل تونل با بیرون آن به بیش از ۲۵ درجه سانتیگراد می‌رسد.

آب حاصل از این تونل در رودخانه کمندان سرازیر می‌شود. بنابر اظهار کارشناسان با توجه به گذر این آب از سنگ‌های دگرگون شده منطقه، گاه رسوب و انحلال عناصری چون کلسیم، منیزیم و آهن در آن، کیفیت آب عبوری از تونل به منظور آشامیدن مناسب شده و آب معدنی مطلوبی را حاصل می‌کند به طوری که آب شرب الیگودرز را که به فاصله ۴۰ کیلومتری از آن قرار دارد تأمین می‌کند.